4 zakelijke besluitvormingsmodellen vergeleken

04 april 2022

Of je nu de top hebt bereikt of een juniorfunctie hebt; sterke besluitvormingsvaardigheden zijn, ongeacht je werkniveau, van essentieel belang. Dit geldt vooral voor bedrijven met een platte organisatiestructuur, waar iedereen wordt aangemoedigd om zijn of haar steentje bij te dragen aan het bereiken van resoluties.

Als je in het verleden moeite hebt gehad om verschillende opties af te wegen, hoe kun je dan je aanpak verbeteren? Gelukkig zijn er verschillende besluitvormingsmodellen die jouw managementvaardigheden kunnen verbeteren.

Hoewel het niet 100% onfeilbaar is, kan het toepassen van modellen bij verschillende situaties je helpen om je besluitvaardigheid te verbeteren. In deze gids bekijken we een selectie van besluitvormingsmodellen die bedrijfsleiders kunnen gebruiken om hun meningen en oordelen te optimaliseren.

Het rationele besluitvormingsmodel

Als je een complexe, risicovolle beslissing moet nemen die veel denkwerk, onderzoek en samenwerking vereist, kan het rationele besluitvormingsmodel een goede optie zijn.

Het wordt beschouwd als de klassieke benadering en is een van de meest gebruikte methoden voor besluitvorming. Het model bestaat uit de volgende zes eenvoudige stappen:

  1. Definieer het probleem
  2. Identificeer de criteria die je zult gebruiken om mogelijke oplossingen te   beoordelen
  3. Bepaal hoe belangrijk iedere optie is
  4. Genereer een lijst met mogelijke alternatieven
  5. Evalueer en ken een waarde toe aan deze alternatieven
  6. Bepaal de beste oplossing

Wat zijn de voordelen van het rationele besluitvormingsmodel?

Omdat het wetenschappelijk verkregen gegevens gebruikt om tot geïnformeerde beslissingen te komen, verkleint dit model de kans op fouten, misvattingen en aannames die tot slechte beslissingen kunnen leiden. Voor de risicomijdende manager is het dus een veilige optie.

Bovendien biedt het dankzij de stapsgewijze methodologie de nodige informatie voor leiders om met moeilijke en emotioneel beladen problemen om te gaan.

Wat zijn de nadelen van het rationele besluitvormingsmodel?

Als een beslissing snel genomen moet worden, is dit model niet de beste methode. Je moet namelijk tijd vrijmaken om informatie te bekijken, verzamelen en analyseren; deze tijd is in snelle omgevingen niet altijd voorhanden.

Omdat dit model afhankelijk is van informatie betekent onvoldoende data/bewijs bovendien dat je het niet altijd kunt gebruiken. En omdat dit model aan de veilige kant blijft, zullen leiders hun besluitvorming mogelijk beperken tot wat er beschikbaar is, in plaats van risico's te nemen.

Het intuïtieve besluitvormingsmodel

Als je de neiging hebt om op je gevoel te vertrouwen, volg je eigenlijk al het intuïtieve besluitvormingsmodel. Je hersenen passen automatisch patroonherkenning toe en vertalen eerdere ervaringen naar de huidige situatie.

Bij dit model gaat het minder om ideeën die in je hoofd opkomen. In plaats daarvan herken je de oorzaak en het gevolg van een situatie en begrijp je hoe informatie je oordeel kan beïnvloeden.

Wat zijn de voordelen van het intuïtieve besluitvormingsmodel?

Intuïtieve beslissingen zijn snel en laten leiders het grotere geheel zien. Het vraagt besluitvormers gegevens, feiten en cijfers te combineren om een ​​samenhangend idee te vormen van wat ze moeten doen.

En omdat dit model rekening houdt met emoties, zorgt het ervoor dat positieve gevoelens op een voordelige manier worden gebruikt - en begeleidt het de beslisser met een zekere mate van motivatie door het proces.

Wat zijn de nadelen van het intuïtieve besluitvormingsmodel?

Negatieve emoties kunnen intuïtieve beslissingen net zo veel beïnvloeden als positieve. Deze ervaringen kunnen het oordeel vertroebelen en dit leidt tot overhaaste, impulsieve beslissingen.

Omdat ervaring een grote rol speelt in het intuïtieproces is het een moeilijk model om te gebruiken in onbekende situaties waarbij je niet kunt putten uit ervaringen uit het verleden.

Het op herkenning gebaseerde besluitvormingsmodel

Het op herkenning gerichte model functioneert als een combinatie van de rationele en intuïtieve benaderingen. Het werkt als volgt:

  1. De leider beoordeelt snel een situatie door patronen te herkennen en te vergelijken met situaties uit het verleden.
  2. De leider creëert een mentaal 'actiescript' dat het scenario tot het einde uitspeelt.
  3. Dit leidt dan tot twee opties:
  • Als het script werkt, gaat de beslisser door met de gekozen koers.
  • Als het script een fout tegenkomt en niet werkt, herziet de beslisser het script of herhaalt het proces met een ander script.

Wat zijn de voordelen van het op herkenning gebaseerde besluitvormingsmodel?

Het op herkenning gebaseerde model werkt het beste wanneer je kunt putten uit ervaring of expertise, waardoor het nuttig is in tijdkritische situaties.

Aangezien je de ervaring die je op deze situaties toepast met rationele en intuïtieve redeneringen in je hoofd hebt afgespeeld, is dit een goede manier om problemen te vermijden.

Wat zijn de nadelen van het op herkenning gebaseerde besluitvormingsmodel?

Als je weinig tijd hebt, kom je misschien in de verleiding om voor de eerste de beste aanpak te gaan; dit kan leiden tot een slechte beslissing. Ook betekent de “trial-and-error (vallen en opstaan)-aanpak” van het model dat het niet altijd is gericht op tijdgevoelige situaties.

Bovendien kunnen onervaren managers voor dit model kiezen wanneer een rationele of intuïtieve benadering zou kunnen volstaan.

Het besluitvormingsmodel van Vroom-Yetton

Natuurlijk is er geen one-size-fits-all benadering wat besluitvorming betreft. Elke situatie is anders en sommige modellen zullen effectievere resultaten opleveren dan andere. Dat is het centrale idee van het besluitvormingsmodel van Vroom-Yetton.

Het model bestaat uit het beantwoorden van zeven ja-of-nee-vragen, zoals bijvoorbeeld "beschik ik over voldoende informatie om een ​​kwalitatief goede beslissing te nemen?" of "is het waarschijnlijk dat er een conflict ontstaat tussen ondergeschikten in het geval van een voorkeursoplossing?".

De antwoorden leiden jou naar een van de vijf besluitvormingsprocessen:

Autocratisch (A1): Neem de beslissing met behulp van de informatie die je hebt, zonder verdere input van de ploeg.

Autocratisch (A2): Neem de beslissing met behulp van de informatie die je hebt, samen met feedback van het team.

Raadgevend (C1): Informeer het team over de situatie, verzamel de feedback en neem vervolgens de beslissing.

Consultatief (C2): Verzamel het team voor een consult, maar neem nog steeds de uiteindelijke beslissing alleen.

Samenwerkend (G2): Bereik een groepsconsensus en neem gezamenlijk de beslissing.

Wat zijn de voordelen van het Vroom-Yetton beslismodel?

De grootste kracht van het model is de flexibiliteit. Iedereen kan het goed gebruiken, zelfs in onbekende situaties.

Wat zijn de nadelen van het Vroom-Yetton beslismodel?

Ondanks de bruikbaarheid houdt het model geen rekening met de individuele behoeften van de beslisser en is het misschien niet nauwkeurig genoeg om in bepaalde situaties goed te kunnen werken.

Meer informatie voor jou als ondernemer lees je onder andere in de volgende artikelen:

Vergeet niet om de rest van de Gazprom Energy blogs en nieuwsberichten te bekijken. Om meer te weten te komen over ons aanbod in zakelijke energie kun je daarnaast een bezoek brengen aan onze homepage of ons bellen op 0800-4297766.

De visies, meningen en standpunten die in dit artikel zijn opgenomen zijn enkel die van onze externe content-providers en vertegenwoordigen niet die van Gazprom Energy. De juistheid, compleetheid en geldigheid van uitingen in dit artikel zijn niet gegarandeerd. Gazprom Energy stelt zich niet aansprakelijk voor fouten, weglatingen of representaties.


Deel dit


Dit vind je misschien ook interessant….