Nieuwsbrief april 2018

09 april 2018

Fracken bij gaswinning is niet ongebruikelijk

Het had iets sinisters: Minister Wiebes kondigt een versnelde afbouw van de gasproductie in Groningen aan en wil gelijktijdig NAM toestemming geven om in Groningen te fracken. Dat bleek uit het winningsplan voor het kleine gasveld Pieterszijl-Oost. Het resultaat: ophef en Kamervragen. In antwoord op die vragen laat Wiebes weten dat ‘hydraulisch stimuleren’, zoals fracken bij conventionele gasvelden officieel wordt aangeduid, in Nederland niet ongebruikelijk is. De techniek is al meer dan 250 keer toegepast zonder dat dat tot problemen voor mensen of milieu heeft geleid.

De techniek bestaat uit het inspuiten van zout water met keramiek korrels en wat chemicaliën. De korrels dienen om de bron open te houden en de chemicaliën werken als glijmiddel. In zoverre de chemicaliën in de bodem achterblijven, vallen die tot natuurlijke elementen uiteen. Wiebes wijst erop dat deze vorm van fracken vanwege de korte duur en geringe hoeveelheid vloeistof, van een hele andere orde van grootte is dan schaliegaswinning.

Gasbeurs Pegas noteert eerste TTF-optie

Handel in elektriciteit en gas heeft sinds het begin van deze eeuw een grote vlucht genomen. In vergelijking met andere commodities is er echter een belangrijk verschil. De standaard groothandelscontracten zijn voornamelijk recht toe recht aan koop/verkoop contracten, door handelaren aangeduid als ‘plain vanilla’.

Niet dat er geen behoefte is aan andere smaken, maar meer complexe producten, zoals opties, worden in de volatiele energiemarkt snel te duur bevonden. Desondanks heeft de gasbeurs PEGAS halverwege maart het clearen van opties als nieuw product gelanceerd.

Ruim een week later kon de beurs zelfs de eerste geslaagde transactie rapporteren: een putoptie voor TTF zomer 2018 gas, met een uitoefenprijs (strike price) van 17 EUR/MWh en een optiepremie van 0,29 EUR/MWh. Voor de beurs en voor de gasmarkt kan dat een belangrijke ontwikkeling zijn, omdat er dan meer instrumenten voor risicomanagement ter beschikking komen.

Finland geeft toestemming voor Nordstream 2

Finland kan zich vinden in de aanleg van Nordstream 2, de directe gasleiding tussen Rusland en Duitsland. Daarmee kan deze leiding over een lengte van 374 kilometer door Finse territoriale wateren lopen. Eerder stemde Duitsland al in met de aanleg. Het wachten is nu nog op toestemming van Zweden en Denemarken. Vooral Denemarken lijkt nog te twijfelen, mede vanwege de vrees dat Nordstream 2 bijdraagt aan groeiende afhankelijkheid van Russisch gas.

Voorstanders geven aan dat de aanleg van Nord Stream 2 noodzakelijk is om de Europese vraag naar aardgas voor de toekomst veilig te stellen.  De verwachting is namelijk dat de vraag naar aardgas de komende jaren verder zal toenemen, terwijl de Europese productie daalt. De aanleg van de leiding is echter niet afhankelijk van Deense toestemming, maar alternatieve routes voor de leiding, die een kleine 10 miljard euro gaat kosten en 55 mrd m3/jaar kan transporteren, zijn wel fors duurder.

Groningen naar nul in 2030

Nederland wil de gasproductie in Groningen snel verlagen en in 2030 helemaal beëindigen. Om dat mogelijk te maken wil de regering het gebruik van aardgas terugdringen. Echter, de belangrijkste bijdrage moet komen van het overstappen van G-gas (Groningen gas) naar H-gas (hoogcalorisch gas). Zo zal Gasunie snel een stikstoffabriek in Zuidbroek bouwen om ongeveer 7 miljard m3/jaar kunstmatig G-gas te kunnen maken. Dit G-gas wordt gemaakt door H-gas te verdunnen door het bijmengen van stikstof. Dat vergt een investering van 500 miljoen euro (plus of min 30%) en kost jaarlijks tientallen miljoenen euro’s aan operationele kosten. De productie van stikstof vergt immers heel veel energie.

Uiteraard kunnen de plannen alleen worden uitgevoerd als Nederland ook daadwerkelijk in staat is om het benodigde H-gas aangevoerd te krijgen. Toenemende afhankelijkheid van import staat daarmee buiten kijf waardoor voor Nederland vooral de zekerheid van de aanvoer van groot belang is. Mogelijke leveranciers zijn Noorwegen, Rusland en in de vorm van LNG kan H-gas ook worden betrokken uit diverse verder weg gelegen regio’s.

Marktprijzen

De oliemarkt kenmerkte zich in eind maart door optimisme. Golfstaat Bahrein kondigde de ontdekking van een groot olieveld aan en investeringen in nieuwe productie van olie blijven op peil. Daarnaast zorgt de dreiging van een handelsoorlog tussen de VS en China voor neerwaartse druk op olieprijzen, enigszins gecompenseerd door toenemend vertrouwen in productiebeperking door de Opec. Niet direct relevant voor de prijsvorming, maar mogelijk wel een gebeurtenis met significante lange termijn implicaties, is de lancering van de Shanghai olie-index. Gezien het belang van China als afnemer van olie heeft deze index potentieel om uit te groeien tot een toonaangevende prijsindicatie. Wat de index echter bijzonder maakt, is de notering van de olieprijs in Chinese Rimini. Daarmee krijgt de oliemarkt een alternatief voor de dominante dollar. Overall stegen de olieprijzen in de maand maart met enkele dollars per vat. Brent noteerde begin april ongeveer 68 USD/bbl en de Amerikaanse WTI lag daar ruim 4 USD/bbl onder.

De prijzen voor steenkool daalden het grootste deel van de maand maart, om op het einde weer iets op te veren. Levering cal 2019 zakte van een kleine 80 USD/ton begin maart naar 76 USD/ton begin april. Prijzen voor leveringen in de komende maanden liggen ruim 3 USD/ton hoger dan leveringen 2019.

De prijzen voor emissierechten stegen gedurende maart langzaam maar gestaag. Dat mede vanwege gestegen vraag naar emissierechten, vooral door groei van de luchtvaart. In het begin van maart lagen de prijzen iets boven 10 EUR/ton en stegen tot boven 13 EUR/ton begin april.

De prijzen voor elektriciteit weerspiegelen vooral de geleidelijke prijsstijging van emissierechten.Basislast 2019 ging van 37 EUR/MWh aan het begin van de maand, omhoog naar ruim 40 EUR/MWh begin april. Prijzen voor leveringen op korte termijn gedroegen zich veel volatieler maar, vrij opmerkelijk, tijdens de paasdagen deed zich nauwelijks een prijsdaling voor op de dag-vooruit-markt.

De gasmarkt kenmerkte zich in maart door gelatenheid, wat op zichzelf bijzonder is.

De beslissing van minister Wiebes om de productie van Groningengas zo snel mogelijk van de huidige kleine 22 mrd m3/jaar tot beneden 12 miljard m3/jaar te brengen, had nauwelijks effect op termijnprijzen. Blijkbaar heeft de markt er alle vertrouwen in dat de wegvallende binnenlandse productie zonder veel problemen kan worden opgevangen met extra import.

 

Bron: Ice-Endex

TenneT beschuldigt van misbruik van dominante marktpositie

De Duitse dochter van het Nederlandse TenneT ligt onder vuur van de anti-kartel autoriteit van de EU. Dit Directoraat Generaal Competitie (DG COMP) is van mening dat TenneT op de grens tussen Duitsland en Denemarken teveel capaciteit reserveert voor het oplossen van knelpunten in het interne Duitse net. Daarmee zou TenneT ongeoorloofd discrimineren tussen Deense en Duitse netgebruikers. De klacht heeft geleid tot een aanbod van TenneT om de komende 9 jaar op de betreffende grens minimaal 1300 MW transportcapaciteit ter beschikking te stellen. Het dispuut tussen TenneT en DG COMP is ook voor Nederland relevant. Niet doordat TenneT een Nederlands bedrijf is, maar omdat de problemen met capaciteitsreservering ten behoeve van het oplossen van binnenlandse problemen ook op de Nederlandse grenzen speelt. Handelaren spreken daar al lang schande van en eind vorig jaar sprak ook de Belgische toezichthouder harde woorden over onderbenutte grenscapaciteit en tegenvallende resultaten van de marktkoppeling.

De cv-ketel is nog lang niet afgeschreven

Als de cv-ketel stuk gaat, moet die dan wel of niet vervangen worden? Over het antwoord op die vraag doen uiteenlopende verhalen de ronde. Gazprom Energy vroeg daarom aan energiedeskundige Sjak Lomme om summier uiteen te zetten wat er speelt.


Deel dit


Dit vind je misschien ook interessant….

}