16 augustus 2021

Vergunningverlening Belgische gascentrales loopt op vierkante wielen

België wil tussen 2022 en 2025 de kerncentrales sluiten en heeft daarvoor vervangende gascentrales nodig. Om die snel gerealiseerd te krijgen, wil de federale regering een capaciteitsmarkt opzetten en organiseert daarom een veiling. Die veiling moet in het najaar worden gehouden, zodat voldoende tijd kan worden geboden voor het bouwen van de benodigde productiecapaciteit en op 1 november 2025 daadwerkelijk elektriciteit geleverd kan worden. In 2024 moet nog een tweede veiling volgen voor capaciteit die snel gerealiseerd kan worden. Echter, naar nu blijkt is zelfs het vooruitzicht van subsidie voor de bouw van gascentrales niet voldoende. Weliswaar hebben energiebedrijven voldoende belangstelling om gesubsidieerd minstens vijf grote gascentrales te bouwen, maar de vergunningverlening hapert. Dat terwijl in oktober de eerste veiling voor 2300 MW staat gepland.

Een opsomming van de actuele situatie door De Tijd laat zien dat het in België niet ontbreekt aan initiatieven. Echter, tegenstanders van de kernuitstap kunnen de druk op de regering verhogen door vergunningen voor gascentrales te weigeren. Zo weigerden provincies om vergunning te verlenen aan RWE (920 MW) en Electrabel (870 MW). De energiebedrijven vechten die afwijzingen aan, maar dat kost veel tijd, tijd die België niet heeft om de kernuitstap mogelijk te maken.

Luminus heeft wel een vergunning ontvangen (230 MW), maar die is geschorst omdat de actiegroep Tegengas een ontvankelijk beroep tegen de vergunning heeft ingediend. In Wallonië zijn wel al vier vergunningen verleend, maar ook die zijn nog niet onherroepelijk. Bovendien is aan de vergunning voor Eneco (870 MW) de voorwaarde verbonden om 2/3e van de CO2 af te vangen en op te slaan, een voorwaarde die het project onaantrekkelijk maakt.


Wordt energie krap de komende winter?

Hoewel olieprijzen begin augustus weer iets dalen, worstelt heel Europa wel met hoge prijzen voor elektriciteit en gas. TTF gasprijzen voor levering in de komende maanden liggen ruim boven 40 EUR/MWh en de gasopslagen zijn slechts mondjesmaat gevuld. Vooral ‘merchant storage’ Bergermeer is slechts voor 17% gevuld. Omdat de opslagen van de NAM (Nederlandse Aardolie Maatschappij) het met een kleine 50% wat beter doen, komt Nederland uit op een kleine 39% als gemiddelde vulgraad. In Europa doet alleen het Verenigd Konikrijk met gemiddeld een kleine 35% vulling het slechter.

Naarmate de winter dichterbij komt, neemt de kans af dat de gasvoorraden bij het invallen van de winter op peil zijn. Daarbij komt dat ondanks de hoge TTF-prijzen, de Europese import van LNG de afgelopen maanden juist gedaald is. De prijzen in Europa zijn wellicht hoog, maar in Azië zijn ze nog hoger en dus varen de LNG-schepen vooral naar China. Voorheen zou het in deze situatie zo’n vaart niet lopen met hoge prijzen en gevoelde krapte, omdat Nederland de gaskraan in Groningen kon openen.

Fysiek is nog steeds de helft van de gasputten beschikbaar, maar politiek en juridisch ligt de grens op 3,9 miljard m3 bij normale wintercondities, hoewel 12 miljard m3/jaar door SodM (Staatstoezicht op de Mijnen) als het ‘veilige niveau’ wordt beschouwd. Experts wijzen er daarom op dat het een reëel scenario is dat de regering geconfronteerd zal worden met de vraag of de kraan in Groningen toch weer wat verder open gedraaid moet worden om torenhoge gasprijzen te voorkomen.


National Grid waarschuwt voor krapte op de Britse elektriciteitsmarkt

Naast de hoge gasprijzen doet zich in de elektriciteitssector ook nog het probleem voor van afnemende reserves in productiecapaciteit. Dat kan een probleem zijn als het onvoldoende waait en/of de zon niet schijnt. Op korte termijn lijkt vooral het Verenigd Koninkrijk daar last van te hebben. Omdat de productiemarge daar de afgelopen winter al vrij laag was, heeft de systeembeheerder National Grid (NG) enkele weken terug ‘ter consultatie’ een waarschuwing laten uitgaan.

Eerder dan gebruikelijk heeft NG de winter outlook gepubliceerd, deze keer met de verwachting dat gedurende 0,1 tot 0,6 uur te weinig vermogen beschikbaar is om aan de vraag te voldoen. Dat is ruim binnen de veiligheidsnorm van 3 uur die de Britse regering hanteert, maar voldoende ernstig om gebruikers nu alvast te waarschuwen. Immers, juist vanwege het marktmechanisme verwacht NG dat de krapte goed wordt opgevangen, maar vrij vertaalt houdt dat dus in dat hele hoge prijzen er voor zullen zorgen dat voldoende gebruikers zullen besluiten apparatuur af te schakelen.


Marktprijzen

Begin juli steeg de prijs voor brent gestaag tot 76 USD/bbl waarna een schommelbeweging inzette. Het prijsniveau van 76 USD/bbl werd nog tweemaal (bijna) bereikt, maar begin august daalde de prijs naar pakweg 70 USD/bbl, gedreven door zorgen over de delta variant van het coronavirus en bijbehorende reisbeperkingen. Overigens, over brent gesproken, Shell heeft een korte documentaire gepubliceerd over de baanbrekende ontwikkeling van het brent olieveld, ruim 40 jaar geleden, en de sluiting, eind maart jl. van het laatste brent platform.

Net als de olieprijzen, stegen ook de kolenprijzen in juli gestaag, maar dat zonder de daling begin augustus. De vraag naar kolen is immers hoog, vooral in Azië. China is zelfs van plan om tientallen kolenmijnen weer in productie te nemen om de groeiende energiehonger te stillen. Kolen geleverd in Rotterdam kalenderjaar 2022 stegen in prijs van zo’n 88 USD/ton begin juli naar dik 96 USD/ton begin augustus. Leveringen in de komende maanden zijn maar liefst 30 tot 40 USD/ton duurder dan Cal22.

De emissieprijzen bereikten begin juli een niveau van bijna 58 EUR/ton om vervolgens pakweg 10% in prijs te dalen. In de tweede helft van de maand werd de richting omhoog weer ingeslagen, op naar 56 EUR/ton.

Het prijspatroon voor elektriciteit had in juli veel overeenkomsten met het patroon voor emissierechten, zij het iets minder extreem. Begin juli bereikte basislast kalenderjaar 2022 75 EUR/MWh, maar viel daarna geleidelijk terug naar 70 EUR/MWh. In de tweede helft van juli ging de prijs weer omhoog, op naar 77 EUR/MWh begin augustus. Leveringen in de komende maanden zijn 20 tot 25 EUR/MWh duurder dan Cal22.

De gasprijzen zijn in juli flink gestegen en begin augustus zelfs in een stroomversnelling terecht gekomen. De mogelijkheid dat er de komende winter mogelijk te weinig gas is om aan de vraag te voldoen, geeft de prijs vleugels. Vooral leveringen in de komende maanden/kwartalen zijn ongekend duur: 43 EUR/MWh. Daarbij is er begin augustus nauwelijks een prijsverschil tussen levering dag vooruit of levering in de komende maanden/kwartalen. Dat maakt nu gas kopen en opslaan ten behoeve van levering in de winter weinig aantrekkelijk.

Bron: Ice-Endex


Deel dit


Dit vind je misschien ook interessant….