Nieuwsbrief februari 2020

Op de hoogte blijven van het laatste nieuws op de energiemarkt.

14 februari 2020

Intrekking programmaverantwoordelijkheid vooralsnog terecht

Twintig jaar na de liberalisering van de energiemarkt lijkt het heel normaal dat energieverbruikers kunnen kiezen tussen verschillende, concurrerende energieleveranciers. Toch is het eigenlijk best bijzonder dat de eigenaar van kabels en pijpleidingen, niet tevens eigenaar is van de energie die er mee wordt vervoerd. In de vrije energiemarkt ligt dat eigendom bij de partijen die als het ware opdracht geven tot het transport: de shippers, oftewel  de programmaverantwoordelijke partijen (PV-partijen). Een belangrijke complicatie is echter dat gas en elektriciteit niet op een stapel kunnen worden gelegd met een naambordje van de eigenaar er bij. Daarom is een ‘transactie identificatiesysteem’ nodig waarmee nauwgezet wordt bijgehouden welke partij op welk moment eigenaar is van welke hoeveelheden.

In het systeem van programmaverantwoordelijkheid zijn de actieve PV-partijen als het ware gezamenlijk eigenaar van de energie in het transportsysteem. Aan de hand van nominaties en meterstanden wordt per kwartier (elektriciteit) of uur (gas) de onderlinge verdeling bijgehouden. Het systeem van programmaverantwoordelijkheid kan alleen goed werken als alle betrokkenen zich aan de afspraken houden. Dat is niet vanzelfsprekend. Daarom eisen de systeembeheerders TenneT en GTS financiële zekerheden van de PV-partijen. Tevens kunnen ze ingrijpen in de nominaties en zelfs PV-partijen schorsen als er ernstige tekortkomingen worden geconstateerd.

Eind 2018 ontdekte GTS dat de regels tekort schieten. Een Oostenrijkse en een daarmee verbonden Maltese PV-partij, creëerden een gevaarlijk groot tekort in het gastransportnet. Aanmaningen van GTS haalde niets uit, integendeel, het tekort liep nog verder op met grote financiële schade als gevolg. Die schade is nog steeds niet voldaan. In mei 2019 herhaalden deze partijen dit nog een keer, waarop GTS de licenties van de shippers introk.

Volgens GTS zijn de instrumenten om misbruik te voorkomen, niet scherp genoeg. Weliswaar kan GTS aanvullende financiële waarborgen eisen. Bijvoorbeeld als afgegeven waarborgen tekort schieten.  Daarnaast kunnen zij gasprogramma nominaties aanpassen en zelfs de licentie intrekken. Maar onduidelijk is hoeveel tijd GTS de tegenpartij moet gunnen voordat echt wordt ingegrepen. Om dat euvel te verhelpen willen de gezamenlijke netbeheerders de regels aanscherpen.  Dat lijkt ook nodig als GTS pas na een tweede, vermoedelijk ernstig misbruik de licenties intrekt. Desondanks hebben de betreffende PV-partijen de intrekking niet zonder meer geaccepteerd en eisten bij de rechter toelating tot het Nederlandse gastransportnet. De kortgedingrechter veegt daar echter de vloer mee aan. Zonder zich uit te spreken over wie het gelijk aan zijn zijde heeft, nam de rechter echter geen blad voor de mond. Hij gebruikte woorden als onbalansfraude. Daarnaast gaf de rechter aan dat deze partijen ook in Spanje voor een soortgelijk misbruik de rechter staan en woog dit mee. Hij gaf GTS groot gelijk over de ingetrokken licenties.

 

Belgisch-Britse elektriciteitskabel Nemo Link schittert

Op 31 januari 2019 werden België en Engeland via een elektriciteitskabel met elkaar verbonden. Een jaar later is er weer reden voor een feestje. De kabel heeft in dit eerste jaar uitstekend gefunctioneerd. Met een benuttingsgraad van 96% voert Nemo Link de wereldranglijst aan. De kabel is eigendom van het Belgische Elia en Britse National Grid. National Grid is ook partner in de kabels tussen Nederland en Engeland, en tussen Frankrijk en Engeland. National Grid werkt nog aan kabels die Engeland gaan verbinden met Noorwegen, Denemarken en Frankrijk.

Bijzonder aan Nemo is het nominatieregime met de mogelijkheid om tot kort voor het moment van levering nog capaciteit te kunnen kopen op basis van uurnominaties. Ook de Brits/Nederlandse kabel Britned biedt de mogelijkheid van intraday handel, maar die capaciteit wordt in twee rondes uitgeven, eentje voor de eerste 16 uren en eentje voor de laatste 8 uren. Nemo Link biedt handelaren veel vrijheid om de te transporteren energie aan de behoefte aan te passen. Daarmee draagt het sterk bij aan de leveringszekerheid. Die vrijheid werd vooral gebruikt om elektriciteit vanuit België aan Engeland te leveren: 5890 GWh tegenover slechts 176 GWh die vanuit Engeland naar België stroomde. Nemo Link versterkt de rol van België van Europese stroomhub, een rol die eind dit jaar een flinke stimulans moet krijgen door de ingebruikname van een stroomverbinding tussen de Belgische en Duitse hoogspanningsnetten.

 

In rook gehuld duurzame energie beleid

De gemeente Ede heeft een opmerkelijke stap gezet door het Warmtebedrijf Ede een preventieve dwangsom op te leggen omdat de zaken niet op orde zouden zijn. De actie volgt op een felle discussie in de media. Daarin wijzen enerzijds klagers op forse overschrijdingen van de normen terwijl anderzijds het Warmtebedrijf, nota bene samen met de gemeente, juist hoog opgeven over de groenheid van de biomassa warmtecentrales. Ten grondslag aan die discussie liggen onduidelijke definities in het activiteitenbesluit. Voor fijnstof en NOx gelden normen per installatie, maar de vraag is of twee ketels die op elkaar afgestemd en elkaar ondersteunend warmte leveren aan een warmtenet, samen of ieder apart kwalificeren als installatie. Afhankelijk van het antwoord blijven de ketels wel of niet beneden de wettelijke normen. De discussie over samen groter dan 5 MW of ieder apart beoordelen als beneden 5 MW, doet vreemd aan omdat het warmtebedrijf op 17 december 2019 claimde dat de centrales in Ede juist veel schoner waren dan grote biomassacentrales: slechts de helft van het stikstof en slechts een vijfde van het fijnstof. Nu blijkt dus dat zelfs de wettelijke normen van een middelgrote biomassacentrale niet worden gehaald en centrales in de huidige opzet alleen kunnen blijven draaien als ze kwalificeren als klein. Naar aanleiding van het recent vrijkomen van veel vieze rook door het stoken van te nat hout, voegt de gemeente daar nu een nieuwe kanttekening aan toe: als het warmtebedrijf nogmaals verzuimt incidenten te melden, dan verspeelt het bedrijf 20.000 per keer.

 

Marktprijzen

De vraag naar olie daalt door uitval in China, als gevolg van maatregelen om verspreiding van het Corona-virus te beperken. Opec probeert op haar beurt de gevolgen van de vraaguitval voor de olieprijzen acceptabel te houden door ook de productie te reduceren. Het gevolg is een geleidelijke daling van de olieprijzen. In de loop van januari gleed de Brent prijs omlaag van 68 USD/bbl begin januari naar 55 USD/bbl begin februari.

In januari schommelden de kolenprijzen levering 2021 tussen pakweg 60 en 65 USD/ton en bleven daarmee opmerkelijk stabiel gelet op de daling van olie- en gasprijzen. Dat gold ook voor de emissieprijzen, die zich bewogen tussen ruim 23 EUR/ton en ruim 25 EUR/ton.

De elektriciteitsprijzen volgden de olie- en gasprijzen met een gestage daling. Begin januari lag basislast 2021 rond de 46 EUR/MWh, begin februari was dat rond 40 EUR/MWh. Levering in de komende maanden is zelfs pakweg 7 EUR/MWh goedkoper.

Europa zit dermate ruim in het gasjasje dat prijzen sterk onder druk staan. Vooral prijzen voor levering op korte termijn zijn laag: minder dan 10 EUR/MWh. Zacht weer, veel wind en een ruim aanbod aan LNG dragen daar aan bij. Mogelijk neemt het LNG aanbod zelfs nog toe nu China LNG’s tankers rechtsomkeer laat maken op grond van Corona-virus veroorzaakte force majeure.

Bron: Ice-Endex


Deel dit


Dit vind je misschien ook interessant….