Gazprom Energy Nieuwsbrief januari 2018

08 januari 2018

Nieuw in 2018: Overheidssteun voor flexibel elektriciteitsverbruik

Investeringen in energiezuinige technieken en duurzame energie kunnen in aanmerking komen voor overheidssteun in de vorm van de zogeheten energie-investeringsaftrek (EIA). In 2018 trekt de overheid voor deze regeling 147 miljoen euro uit. De lijst met bedrijfsmiddelen die in aanmerking kunnen komen voor deze subsidie, wordt jaarlijks aangepast. Nieuw in de 2018-lijst is steun voor investeringen in de flexibilisering van de elektriciteitsafname, door de uitvoeringsinstantie RVO aangeduid als ‘energiebalancering’. Technische voorzieningen zoals bijvoorbeeld ten behoeve van opslag van elektriciteit en/of installaties voor omzetting van elektriciteit in waterstof of warmte, komen mogelijk voor subsidie in aanmerking. Vooral steun voor omzetting van elektriciteit in warmte (inclusief bijbehorende optimalisatiesoftware) is bijzonder.

In principe betreft het namelijk een laagdrempelige toepassing die vaak over het hoofd wordt gezien in discussies over hoe om te gaan met de groei van fluctuerende opwek van elektriciteit. Bij wijze van spreken[1] volstaat voor de zogenaamde ‘power to heat’ een goedkope straalkachel, mits deze alleen wordt ingezet op momenten dat elektriciteit ‘tegen de plinten klotst’. Naarmate er meer windturbines worden geïnstalleerd, neemt de kans daarop aanzienlijk toe.

 

Wederom groei Gazprom’s export

In 2017 nam de hoeveelheid gas die Gazprom aan Europa en Turkije leverde met 8,1% toe ten opzichte van 2016. In totaal ontvingen deze regio’s een kleine 194 miljard m3 uit Rusland. Vooral Oostenrijk voerde de import van Russisch gas flink op en wel met maar liefst 40%. Ook Nederland importeerde in 2017 aanzienlijk meer gas uit Rusland dan voorheen. Met 4,6 miljard m3 lag de Nederlandse import van Russisch gas 9,7 % hoger dan in 2016. Nieuwsbureau Platts voegt daar aan toe dat Gazprom verwacht de komende maanden de export op deze hoge niveaus te kunnen handhaven.

Dat vanwege het feit dat de olie-geïndexeerde exportprijzen ruim beneden de korte termijn TTF-prijzen liggen. Overigens ligt de Nederlandse import van fysiek gas uit Rusland aanzienlijk hoger dan de eerder vermelde 4,6 miljard m3, maar veel van dat gas betreft[2] doorvoer of wordt na opslag weer geëxporteerd.

 

Ook Noorse gasexport breekt records

Niet alleen de vraag naar Russisch gas steeg in 2017. Ook Noorwegen exporteerde meer gas naar de terminals in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, België en Frankrijk.

Het 2016 record stond op 108,6 miljard m3. Met 116 miljard m3 in 2017 ligt de Noorse export 7% hoger dan een jaar eerder. Van dat gas ging 40% naar Duitsland en 30% naar de VK. Nederland heeft geen directe verbinding met Noorwegen. Echter, de terminal in het Duitse Emden is via een korte pijpleiding door Duitse bodem op het Nederlandse hoge druk gasnet aangesloten. Via deze route stroomt een aanzienlijke hoeveelheid Noors gas naar Nederland.

 

Duitse Energiewende: meer duurzame energie maar zonder CO2-reductie

In Nederland wordt de Duitse Energiewende vaak gebruikt als voorbeeld voor een voortvarende aanpak. Volgens adviesbureau Agora Energiewende verloopt de groei van het aandeel duurzame energie in de Duitse stroommarkt inderdaad voortvarend. In 2017 bedroeg het aandeel duurzaam in de Duitse stroomverbruik 36,1 %. In totaal werd 217 TWh duurzame energie opgewekt, 15% meer dan in 2016. Op het totale primaire energieverbruik is dat overigens slechts 13,1%. Bovendien steeg de netto export van stroom met ruim 7% tot maar liefst 60,2 TWh, waarvan netto 9,6 TWh netto aan Nederland werd geleverd. Mede vanwege de toegenomen export, daalde de CO2-uitstoot van de Duitse stroomsector slechts gering. Deze daling werd echter geabsorbeerd door een toegenomen uitstoot in de sectoren verkeer, industrie en gebouwde omgeving. Ten opzichte van 1990 blijft de reductie al enkele jaren steken bij pakweg 27,6%. Agora concludeert derhalve dat Duitsland nog een lange weg te gaan heeft om de beoogde CO2-reductie van 40% in 2020 te halen.

In 2018 verwacht Agora een verdere snelle groei van opwek van windenergie. Omdat die energie vooral in het noorden wordt opgewekt terwijl in het zuiden van Duitsland veel verbruik is, moeten netbeheerders alle zeilen bijzetten om het evenwicht in het net te handhaven. Vooral de Duitse dochter van TenneT wordt daarmee geconfronteerd.

TenneT Gmbh beheert namelijk zowel netten in het windrijke noorden als in het energiehongerige zuiden. Als het evenwicht in gevaar dreigt te komen en er dus congestie in het net optreedt[3], moet TenneT zogenaamde redispatch toepassen.

Dat houdt in dat TenneT, op kosten van de consumenten, producenten in het zuiden moet betalen om meer en in het noorden minder te produceren. De bedragen die daar mee zijn gemoeid lopen snel op en bedroegen in 2017 bijna 1 miljard euro.

 

Marktprijzen

Olieprijzen zitten sinds halverwege december in de lift. Begin januari lagen de prijzen met zo’n 68 USD/bbl voor Brent levering op korte termijn, bijna 10% hoger dan begin december. Onrust in Iran, dalende voorraden in Amerika en vooral de productiebeperking door Opec en Rusland spelen hierbij een belangrijke rol, naast de toename van de vraag als gevolg van de groei van de economie.

De prijzen voor steenkool vertoonden in december het patroon van een omgekeerde badkuip. Het plateau in het midden van de maand lag pakweg 5% hoger dan de begin- en eindwaarden. Die prijzen bedroegen zo’n 86 USD/ton. Ondanks de daling eind december waarschuwt Bloomberg voor prijzen die vooralsnog vrij hoog zullen blijven. Bloomberg wijst er daarbij op dat China de eigen productie van kolen sterk afremt. Bij gelijkblijvende vraag betekent dat een sterke toename van de import met een prijsopdrijvend effect op de wereldmarktprijzen.

De prijzen voor emissierechten schommelden in december rond 8 EUR/ton. Mede vanwege de feestdagen deden zich geen opmerkelijke ontwikkelingen voor.

De elektriciteitsprijzen voor basislast in de komende jaren schommelden in december rond de 39 EUR/MWh. In de contracten voor levering op kortere termijn zat meer beweging, onder andere gedreven door hoge vraag in de laatste dagen voor Kerst en lage vraag in de daarop volgende dagen. Die schommelingen vallen echter in het niets ten opzichte van de schommelingen die de Duitse spotprijzen vertoonden. Op oudejaarsdag werd een dieptepunt bereikt van MIN 25,30 EUR/MWh voor levering basislast op 1/1 en MIN 76 EUR/MWh voor levering in uur 07-08.

Zoals gebruikelijk in de winterperiode worden gasprijzen sterk beïnvloed door de buitentemperatuur. Het uitzonderlijk milde weer zet derhalve de prijzen onder druk. Verwacht wordt dat het milde weer nog enige tijd aan zal houden maar het westen van Europa kan wel te maken krijgen met korte maar heftige periodes met kou

[1] Voor de volledigheid, de regeling IEA steunt alleen P2H met elektrische boilers met vermogen van minimaal 100 kWe

[2] Helaas zijn er geen recente cijfers bekend, maar in 2015 importeerde Nederland volgens het CBS 7,6 miljard m3 uit Rusland en 18,5 miljard m3 uit Noorwegen.

Echter, de uitvoer bedroeg in totaal 35 miljard m3. Gelet op de dalende Nederlandse productie, betreft die uitvoer in toenemende mate gas dat eerst is geïmporteerd.

[3] Voor de goede orde: congestie wordt niet alleen door een teveel aan windenergie veroorzaakt.

Ook onvoldoende afregelen van traditionele centrales in het noorden en/of zeer hoge vraag in het zuiden, bijvoorbeeld voor export, kunnen (mede)oorzaken zijn.

Bron: Ice-Endex

 

Drentse boeren lanceren innovatief plan voor selectie van zonne-akkers

In de vorm van de subsidieregeling duurzame energie (SDE), zorgt de Nederlandse overheid ervoor dat het financieel aantrekkelijk is om te investeren in zaken als wind- en zonneparken. Daardoor is de beschikbaarheid van geld niet het grootste probleem waar projectontwikkelaars tegenaan lopen maar de zogenaamde ruimtelijke ordening.  Ontwikkelaars moeten tal van vergunningen verwerven en gemeenten moeten bestemmingsplannen aanpassen. Dat zijn langdurige, moeizame en dure trajecten en het aantal gegadigden is meestal groter dan de beschikbare ruimte.  Landeigenaren en ontwikkelaars die daarin slagen bestemmingsplannen aangepast te krijgen hebben gelukt, anderen hebben pech. Dat kan leiden tot verdeeldheid in lokale gemeenschappen en zelfs tot rechtszaken, zoals momenteel het geval is in de Flevopolder. In de provincie Drenthe heeft een groep boeren echter een oplossing bedacht om de ongelijkheid tussen winnaars en verliezers in de strijd om de schaarse ruimte weg te nemen. De boeren vormen samen een poule die grond aanbiedt voor de aanleg van zonneakkers. Financiële baten als grond uit de poule voor zonneparken kan worden gebruikt, verdelen ze onderling. Bijkomend voordeel van deze innovatieve wijze van samenwerken is, dat de gemeente eenvoudiger die percelen kan selecteren, die het meest voor zonne-energie geëigend zijn.


Deel dit


Dit vind je misschien ook interessant….

}