18 januari 2021

Groen licht voor Noorse afvang en opslag van CO2

Het Noorse parlement heeft ingestemd met het unieke project voor het afvangen en de opslag van CO2, Longship (zie ook vorige nieuwsbrief). Dit grootschalige project richt zich op het afvangen van CO2 op industriële locaties. De CO2 gaat vervolgens vanuit de regio Oslo per schip naar de andere kant van het land. Daar wordt de CO2 overgeslagen naar land om vervolgens via gasleidingen vanuit tijdelijke onshore opslag naar offshore locaties te stromen, waar de CO2 in lege gasvelden kan worden geïnjecteerd. Dat laatste deel, de ontvangst- en opslagfaciliteiten aan wal, de offshore leidingen en injectie­capaciteit, wordt verzorgd door oliemaatschappijen. Dat deel van het project heeft de naam Northern Lights en wordt toegankelijk voor iedereen die CO2 wil afleveren. Voor de bouw van deze ‘open infrastructuur’ is inmiddels al voor pakweg 130 miljoen euro aan contracten gegund, zodat nog dit kwartaal met het werk kan worden begonnen. De installaties moeten over drie jaar worden opgeleverd.

Consultatie verplicht duurzaam gebruik van daken

In de meeste regionale energiestrategieën wordt er vanuit gegaan dat daken zo veel mogelijk met zonnepanelen bedekt gaan worden. Criticasters wijzen er echter op dat gemeenten, als meest betrokken overheid, niet of nauwelijks iets te zeggen hebben over de inrichting van dakoppervlaktes. Sterker nog, provincies en gemeenten constateren geregeld dat grote, nieuwe gebouwen zoals distributiecentra en opslagloodsen, niet eens aan de landelijke energieprestatie-eisen hoeven te voldoen. Grote oppervlaktes aan dak dreigen zodoende onbenut te blijven voor opwekking van duurzame energie, terwijl landbouw, natuur en energieproductie concurreren om schaarse ruimte.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken wil daar verandering in aanbrengen en heeft daarom een concept-besluit opgesteld om gemeenten meer bevoegdheden te geven ten aanzien van het gebruik van daken. Specifiek gaat dat over de opwekking van duurzame energie (zonnepanelen) en  klimaatadaptatie (groene daken). Uit het concept dat ter consultatie is gepubliceerd blijkt dat het vooralsnog alleen maatwerkmogelijkheden betreft, beperkt tot de daken van bouwwerken en in het bijzonder gericht is op bouwwerken met industriefunctie en ‘overige gebruiksfuncties’.

Met de keuze voor uitsluitend maatwerk wil het ministerie  bereiken dat bijvoorbeeld een verplichting om zonnepanelen te installeren alleen wordt toegepast als dat mogelijk en rendabel is. Het is verder aan de gemeente om het opleggen van voorschriften te motiveren. Er wordt geprobeerd om de regeling op 1/1/2022 in te voeren. Einddatum voor de consultatie is 5 februari 2021.

Belgische gastransporteur slaat de vleugels verder uit

Als gevolg van de liberalisering van de energiemarkt werden na de eeuwwisseling tal van energiebedrijven opgesplitst in een commercieel deel en een gereguleerd transportbedrijf. De transportbedrijven hadden een duidelijke publieke taak, gericht op een specifiek verzorgingsgebied. Dat voorkwam niet dat netbeheerders op zoek gingen naar mogelijkheden om het werkgebied uit te breiden, waarbij vooral gekeken werd naar investeringsmogelijkheden die (ook) de primaire taak ten goede kwamen. Zo betaalde het Nederlandse Gasunie fors voor het gastransmissiesysteem in Noord-Duitsland. Hoewel op die investering direct een flink verlies moest worden genomen, was er strategisch het nodige voor te zeggen.

De Nederlandse regering wilde een gasrotonde, omdat duidelijk was dat in de nabije toekomst de eigen gasproductie vervangen moest worden door gas dat van elders moest komen.

Met de acquisitie van het Noord-Duitse net kreeg Nederland direct toegang tot de aanlandingspunten van Russisch en Noors gas en werd de kans groter om geld te verdienen door Nederlandse leidingen te benutten voor doortransport van buitenlands gas.

Dezelfde overwegingen waren terug te vinden bij de acquisitieactiviteiten van het Belgische Fluxys: de LNG terminal in Duinkerken en netwerken in Duitsland, Zwitserland en zelfs op de Balkan. Deze dragen in principe allemaal bij aan de leveringszekerheid van gasgebruikers in België en het spreiden van de kosten van het Belgische net over grotere volumes. Dat geldt echter niet voor de nieuwste Fluxys stap: een aandeel nemen in de Braziliaanse gastransporteur TBG.

De behoefte aan energie in Brazilië groeit en aardgas speelt daarbij een belangrijke rol. Dat biedt Fluxys mogelijkheden om te groeien en de expertise in gastransport en LNG te gelde te maken. Dat is mede nodig om voldoende dividend te kunnen overmaken aan de aandeelhouders, die voor 77,5% bestaan uit Belgische gemeenten. Met het terugdringen van gasverbruik in Europa en toename van het gebruik van groene energie, komt dat dividend onder druk te staan. Groeien over de grens is daarom nodig, aldus een bestuurder van Fluxys.

Marktprijzen

In de eerste helft van de afgelopen maand stegen de olieprijzen lichtjes om vervolgens vlak door de kerstdagen te gaan. Begin dit jaar kwam daar verandering in, omdat Saudi Arabië besloten heeft de eigen olie productie vanaf februari met 1 mln vaten per dag te verminderen. Daarmee maakt Saudi Arabië ruimte voor landen, zoals Rusland, die juist meer olie willen produceren en voorkomt zodoende dat de prijs onderuit gaat. Sterker nog, het feit dat de OPEC+ in staat lijkt te zijn om tot goede afspraken te komen, is voldoende om de prijs vooralsnog te laten stijgen. Brent begon de maand december op een kleine 49 USD/bbl, sloot de maand af op ruim 51 USD/bbl  en pluste daar begin januari direct ruim 3 USD/bbl bij. De goedkopere Amerikaanse WTI volgde de koers van brent op een niveau 3,7 USD/bbl beneden brent.

De Chinese economie lijkt de gevolgen van de coronacrisis van zich af te hebben geschud en draait weer op volle toeren. De vraag naar steenkool is aangetrokken, terwijl steenkoolproducent Columbia in productie achterblijft. Daardoor stijgen sinds halverwege november prijzen voor steenkool gestaag. Zuid-Afrikaanse verkopers kunnen zelfs ruim 65% meer vragen voor steenkool dan begin november. Uiteraard beïnvloeden die gebeurtenissen ook de prijzen voor steenkool aangeleverd in de havens van Noordwest Europa. Levering 2021 ging van zo’n 63 USD/ton begin december naar ruim 71 USD/ton in de laatste dagen van 2020. Begin dit jaar trad echter een daling op, waarbij de waarde voor het resterende deel van 2021 rond de 67 USD/ton ligt.

De prijs voor emissierechten ging in december met schokken en stoten omhoog. Startend beneden 30 EUR/ton werd eind van het jaar bijna de 33,50 EUR/ton aangetikt. Begin dit jaar werd die drempel zelfs overschreden, zonder dat er echte nieuwe gebeurtenissen aan ten grondslag lijken te liggen.

Net als overige commodities zat elektriciteit in de eerste weken van december in de lift om vervolgens licht te dalen. De prijzen voor levering basislast 2021 stegen van zo’n 43 EUR/MWh begin december naar ruim 49 EUR/MWh eind van de maand. De prijsbewegingen voor leveringen op kortere termijnen waren forser, waarbij maand vooruit van 46 EUR/MWh tot bijna 60 EUR/MWh klom, om vervolgens naar ruim 56 EUR/MWh terug te zakken. Het echte vuurwerk vond echter aan de overzijde van de Noordzee plaats. De TSO National Grid moest alle zeilen bijzetten om de touwtjes aan elkaar te knopen. Omstandigheden zoals een koude golf, minder kolencentrales dan voorheen en de 1000 MW Britned kabel die sinds begin december niet beschikbaar is, hadden intraday prijzen van 1000 GBP/MWh tot gevolg. Een van de weinige productie-installaties waar National Grid nog een beroep op kon doen, West Burton B, kon op 6 januari zelfs stroom verkopen voor 3000 GBP/MWh.

De hoge energievraag in Azië trekt LNG weg van de Europese markt met een prijsopdrijvend effect. De LNG terminals in het Verenigd Koningrijk worden gemeden en Engeland trekt via de BBL gasleiding volop gas uit Nederland. De effecten zijn vooral zichtbaar op de markt voor leveringen in de komende maanden, maar ook levering 2021 ging aanmerkelijk omhoog. Levering 2021 doorbrak zelfs het patroon van de afgelopen tijd dat leveringen verder weg in de toekomst duurder zijn dan levering in het eerstvolgende jaar.

Bron: Ice-Endex


Deel dit


Dit vind je misschien ook interessant….