Nieuwsbrief juni 2020

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws op de energiemarkt.

10 juni 2020

TenneT zoekt naar alternatieven voor netverzwaring

TenneT wil marktpartijen alternatieve oplossingen voor transportknelpunten laten realiseren. Met name in Noord-Nederland loopt het hoogspanningsnet snel vol door de grote belangstelling om daar nieuwe zonneparken aan te leggen. Om die elektriciteit te kunnen afvoeren, investeert TenneT al ruim 1,2 miljard euro in netverzwaringen. Netverzwaringen zijn echter niet alleen duur, maar vergen ook veel tijd. Afhankelijk van de situatie is er ruim 7 jaar mee gemoeid. Zo lang kunnen zonnepark-ontwikkelaars meestal niet wachten en daarom gaat TenneT op zoek naar andere oplossingen.

Een pilotproject moet in Noord-Nederland 100 MW extra aansluitruimte creëren. Daarbij denkt TenneT onder andere aan batterijen, waterstofproductie of het scheppen van extra vraag naar elektriciteit, bijvoorbeeld voor de productie van warmte of stoom. Die alternatieven voor netverzwaring klinken eenvoudig, maar zijn het niet. Zo gaan kabels zeker 40 jaar mee, vergen weinig onderhoud en gaan bijna nooit kapot. Met een economische levensduur van pakweg 10 jaar zijn batterijen daarentegen relatief snel versleten en bovendien, als een batterij vol is, kan er niets meer bij. Het realiseren van een alternatieve oplossing betekent dus tot op zekere hoogte appels met peren vergelijken. Om dat op een zorgvuldige wijze te kunnen doen, laat TenneT de aanbesteding voor een alternatieve oplossing voorafgaan door een brede marktconsultatie.

 

Duitse regering verhoogt doelen voor windenergie op zee

De Duitse regering heeft een wetsontwerp gepubliceerd waarin het doel voor wind op zee in 2030 op 20 GW wordt gesteld. Dat is maar liefst 5 GW meer dan in de huidige wet is opgenomen. Ter vergelijk, Nederland, met een beduidend grotere economische zone op de Noordzee, mikt volgens het  Klimaatakkoord op 11,5 GW wind op zee in 2030. Naast het verhogen van het 2030 doel, wil Duitsland ook een doel voor 2040 vastleggen: 40 GW. Het 2030 doel moet het mogelijk maken om in dat jaar 65% van het bruto stroomverbruik in Duitsland te verduurzamen. Het 2040 doel dient er voor om de offshore sector langdurig perspectief te bieden, zodat economische kansen benut kunnen worden. Tot die kansen hoort uitdrukkelijk ook de productie van groene waterstof. Om die reden wil Duitsland energieproductie met “windenergie-installaties op zee zonder aansluiting op het elektriciteitsnet” overhevelen van de “zee-installaties wet” naar de “windenergie op zee wet”.

Meer windparken in het Duitse deel van de Noordzee houdt ook in dat het Nederlandse staatsbedrijf TenneT meer geld moet uitgeven voor de kabels die de parken met het vaste land verbinden. Om het benodigde kapitaal te kunnen opbrengen, wil de Nederlandse regering een minderheidsbelang in TenneT aan Duitsland verkopen. Verwacht kan worden dat het besluit van de Duitse regering om nog meer werk te maken van wind op zee, de druk op die onderhandelingen opvoert.

 

WOZ-beschikking niet langer heilig voor recht op aansluiting

De introductie van vrije leverancierskeuze maakte het rond de eeuwwisseling noodzakelijk om een nieuw systeem van wet- en regelgeving uit de grond te stampen. Dat verliep niet helemaal vlekkeloos, maar de meeste problemen konden relatief snel worden verholpen. Sommige problemen zijn echter bijzonder hardnekkig. Dat gaat in het bijzonder op voor de definitie van ‘aansluiting’. Niet alleen de toedeling van transportkosten, maar ook belastingwetten en subsidieregelingen zijn aan de definitie van ‘aansluiting’ gekoppeld. Dat maakt de definitie zwaarwegend, maar bij het opstellen van die definitie is daar te weinig rekening mee gehouden. Die definitie is namelijk op zijn beurt ook gekoppeld aan begrippen uit andere wetten; wetten die niet ontworpen zijn voor de energiemarkt. Dat geldt bijvoorbeeld voor het gebruik van een zogenaamd WOZ-object wat bepalend is voor het recht op een aansluiting. Die WOZ-objecten worden namelijk door de gemeente vastgesteld en kunnen op verzoek van de eigenaren van een onroerende zaak worden gesplitst of samengevoegd als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.  

 

Elk WOZ-object heeft recht op een eigen aansluiting op het elektriciteitsnet. Op deze manier kan bijvoorbeeld een ontwikkelaar van een zonnepark ervoor zorgen dat de netbeheerder tientallen kleine aansluitingen moet aanleggen. Omdat de kosten voor aansluitingen tot 2 MW zijn gestandaardiseerd, pakt dat voor de ontwikkelaar vaak goedkoper uit dan een grote hoogspannings­aansluiting. De netbeheerders zijn echter veel duurder uit en proberen al geruime tijd de praktijk van het opknippen te stoppen. Toezichthouder ACM kon hierin niets voor de netbeheerders betekenen, omdat de Elektriciteitswet melding maakt van WOZ-objecten en de toezichthouder de wet niet kan veranderen. Rechters denken daar iets genuanceerder over en proberen vaak ook de bedoeling van de wetgever in een oordeel te betrekken. Eind vorig jaar bleek al uit een advies van de Advocaat Generaal aan de rechtbank dat deze keer de netbeheerders waarschijnlijk aan het langste eind gaan trekken. Dat vermoeden is inmiddels bevestigd. Een coöperatie die het dak van een loods in drie afzonderlijke WOZ-objecten had laten opdelen, moet toch een grootverbruikersaansluiting aanschaffen in plaats van drie goedkope kleinverbruikersaansluitingen. Netbeheerder Liander beschouwde de zonnepanelen als één productie-installatie, mede omdat alle panelen dezelfde eigenaar hebben, en heeft daarin gelijk gekregen. Daarmee zet de rechtbank de toon: niet alleen de WOZ-beschikking bepaalt het recht op een aansluiting, maar ook de lokale omstandigheden wegen mee.

 

Marktprijzen

In de afgelopen maand zijn de olieprijzen uit een diep dal geklommen. Langzaam maar zeker steeg de prijs voor brent van minder dan 30 USD/bbl begin mei naar bijna 40 USD/bbl begin juni. Het Amerikaanse WTI kwam van veel dieper, maar steeg relatief harder tot ruim 37 USD/bbl begin juni. Met deze stijgingen is olie nog lang niet uit de problemen. Een belangrijke vraag is hoelang sommige grote olieproducenten, Saoedi Arabië voorop, de grote productie-beperkingen willen voortzetten. Te vroeg weer opstarten kan een nieuwe prijsval veroorzaken. Bovendien is de vraag naar olie door de coronacrisis nog steeds vrij laag en is ook onzeker of het recente aantrekken van de vraag blijvend is.

Kolenprijzen zijn de afgelopen dagen fors gestegen door een calamiteit in Rusland. Door een ingestorte spoorbrug is de export van kolen vanuit Moermansk, normaliter goed voor bijna 18 miljoen ton kolen/jaar, onbereikbaar. De autoriteiten verwachten het probleem voor het einde van de maand te hebben verholpen, maar vooralsnog zijn, mede door dit incident, de prijzen relatief hoog. Vooral leveringen op korte termijn gingen pakweg 10% omhoog, levering voor volgend jaar stegen minder sterk, maar bereikte begin juni toch bijna ruim 54,5 USD/ton, ten opzichte van 52 USD/ton begin mei.

De prijzen voor emissierechten stegen van een kleine 19,5 EUR/ton aan het begin van de maand mei naar ruim 22 EUR/ton begin juni. De prijsstijging is opmerkelijk, omdat de economische activiteit relatief laag is en aardgas bovendien dermate goedkoop dat de inzet van steenkool onder druk staat.

Negatieve prijzen op de dag vooruit elektriciteitsmarkt lijken gemeengoed te worden, vooral op zonnige zondagen met veel wind. Overigens zijn in die situatie de prijzen in de buurlanden veelal nog lager. Tijdens de uren met negatieve EPEX-spot prijzen op zondag 31 mei, was de Nederlandse productie zon en wind zelfs relatief laag. Met andere woorden, het is vooral de invloed vanuit het buitenland die de prijzen soms tot onder de streep duwt. De prijzen voor levering basislast 2020 bleven gedurende de maand mei vrij constant, maar met een lichte stijging. Begin mei lag de prijs rond de 35,5 EUR/MWh, begin juni was die opgelopen tot 38 EUR/MWh. Leveringen op korte termijn zijn zo’n 40% goedkoper.

Gasprijzen vertoonden in maart hetzelfde beeld als elektriciteit. Stabiel schommelend rond 12 EUR/MWh voor levering 2020, 50% goedkoper voor leveringen op korte termijn.

Bron: Ice-Endex


Deel dit


Dit vind je misschien ook interessant….