Gazprom Energy Nieuwsbrief oktober 2015

12 oktober 2015

Het laatste nieuws over de energiemarkt leest u in de Gazprom Energy Nieuwsbrief van oktober 2015.

 

Is splitsing Delta & Eneco onontkoombaar?

Het wetsvoorstel STROOM heeft als doel de Gaswet en de Elektriciteitswet te bundelen en enigszins te moderniseren. Die modernisatie heeft vooral betrekking op het stimuleren van offshore windenergie, bijvoorbeeld door TenneT verantwoordelijk te maken voor de offshore kabels. De splitsing van geïntegreerde energiebedrijven Delta en Eneco, momenteel erg actueel, maken geen onderdeel uit van de modernisering. Die splitsing is namelijk geregeld in de Wet Onafhankelijk Netbeheer die in november 2006 werd aangenomen en sinds 2008 van kracht is. Die wet, net als het grootste deel van de Gaswet en de Elektriciteitswet, wordt beleidsneutraal omgezet naar de nieuwe energiewet.Deze omzetting wordt door Delta en Eneco benut om te proberen splitsing alsnog af te wenden. Die missie lijkt vooralsnog niet te slagen.

Op 30 september jl. debatteerde de Tweede Kamer over wetsvoorstel STROOM. De felle lobby van Eneco en Delta voor behoud van hun geïntegreerde bedrijven had grote invloed op dit debat dat meer over de splitsing dan over het wetsvoorstel leek te gaan.Er lijkt geen Kamermeerderheid te zijn  voor opheffing van het zogenaamde groepsverbod [1] maar het debat wordt nog vervolgd, ook in de Eerste Kamer. Minister Kamp, die de aandacht voor de splitsing ongepast vond, waarschuwde wel uitdrukkelijk dat de uitrol van offshore wind vertraging zal oplopen als de politiek het wetgevingstraject STROOM gebruikt om te proberen onder oude afspraken uit te komen. TenneT is immers al druk doende met de aansluiting van de toekomstige offshore parken bij Borssele, maar wordt pas in de wet STROOM als transmissienetbeheerder aangewezen. Als STROOM vertraging oploopt, kan Nederland de ambitie van 16% duurzame energie in 2023 niet waarmaken, aldus Kamp.

 

Shell opnieuw als uitdager in de energiemarkt

Begin deze eeuw was Shell een van de nieuwe uitdagers op de markt voor levering van elektriciteit aan eindverbruikers. In 2004 trok Shell echter de stekker uit zijn Nederlandse groene stroomleverancier en deed de klanten over aan Eneco. Ruim tien jaar later lijkt het tij gekeerd. Onlangs nam Shell de portefeuille met energiecontracten van de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley over[2]. Nu is Shell ook begonnen met leveren van energie aan Duitse huishoudens. Dat laatste samen met een van de grotere nieuwkomers in de Britse energiemarkt, First Utility. Vanwege de naamsbekendheid van Shell (in Duitsland: 2000 tankstations en 7 miljoen houders van Shell’s klantkaart) zal de joint venture gaan opereren onder de merknaam Shell. Shell wil niet ingaan op eventuele plannen om ook in Nederland actief te worden.

 

Overcapaciteit centrales wordt snel kleiner

Nederland zit qua capaciteit voor de productie van elektriciteit in een hele ruime jas. Er is echter sprake van een varkenscyclus. Halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw legde de overheid een bouwstop op wegens vrees voor overcapaciteit. Tien jaar later dreigde een tekort. In reactie daarop pakten te veel producenten tegelijkertijd de handschoen op met overschot als logisch gevolg. Nu dreigt de pendule weer de andere kant op te slaan, blijkt uit TenneT’s rapport Monitoring Leveringszekerheid 2014-2022.

TenneT constateert een behoorlijke afname van regelbaar productievermogen. De sterke toename van opwekcapaciteit voor hernieuwbare elektriciteit weegt daar voor wat betreft leveringszekerheid niet tegenop. Dat vanwege het fluctuerende karakter van duurzame opwek[3]. Dat maakt dat in bepaalde omstandigheden zelfs Nederland afhankelijk wordt van import, al zullen ‘Belgische toestanden’ zich volgens TenneT niet snel voordoen[4].

In het extreme scenario voorziet TenneT in 2019 slechts een bescheiden tekort aan binnenlandse productie van 400 MW. Dat binnenlandse tekort kan in 2022 oplopen tot 1200 MW. Voor TenneT zijn deze scenario’s aanleiding om het belang van TenneT’s stroomsnelwegen te benadrukken. TenneT verwacht dat het traditionele productievermogen in 2022 20% lager is dan nu terwijl fluctuerende productie met 360% zal stijgen. Om dat in goede banen te leiden zal TenneT de importcapaciteit met 57% verhogen, van 6 GW nu, naar 9,4 GW in 2022. Daarmee kan in principe ruim de helft van de Nederlandse piekvraag, geschat op 18,3 GW in 2022, vanuit het buitenland worden geleverd.

 

Tweede Kamer eist onderzoek sluiting alle kolencentrales

Op 24 september debatteerde de Tweede Kamer over Urgenda’s Klimaatzaak. Dat was een dag na het verstrijken van de deadline voor de Staat om in beroep te gaan tegen de uitspraak die opdraagt in 2020 de CO2 uitstoot terug te brengen met 25% ten opzichte van 1990. Het debat draaide daarom vooral over hoe invulling te geven aan de dwingende[5] uitspraak en de timing van de te nemen maatregelen. Kamp hield in het debat vast aan het afwachten van lopende onderzoeken. Aan die onderzoeken voegde de Kamer er zelf nog een toe: de effecten in kaart brengen van het sluiten van de nieuwe kolencentrales. Kamp wilde daar niet aan. De producenten hebben immers miljarden in die centrales geïnvesteerd. De Kamer hield echter voet bij stuk en stelde dat de moderne, schone en efficiënte gascentrales die momenteel stil staan, ook heel veel geld hebben gekost.

 

Marktprijzen

Na een lichte daling aan het begin van de maand september kabbelden de olieprijzen de rest van de maand rond de 48 $/bbl voor Brent en twee tot drie dollar lager voor WTI. Zorgen om de Chinese economie lagen hieraan ten grondslag. Tegenwicht kwam van de daling van de olieproductie in Amerika, al vreest men algemeen dat die daling spoedig zal worden overstemd door nieuwe toevloed van Iraanse olie.

Opmerkelijk aan de energieprijzen in september is dat het vlakke prijsverloop van olie niet terug is te zien in het prijsverloop van overige energiedragers. Zo dalen de kolenprijzen sinds halverwege september significant, tot beneden 49 $/ton voor cal 2016 levering. Een van de factoren die hier aan bijdraagt, is het opheffen van beperkingen aan binnenlands kolentransport in Colombia. Daardoor nemen de exportmogelijkheden van die belangrijke kolenexporteur toe.

De prijzen voor emissierechten schommelden gedurende de maand september rond de 8,20 EUR/ton. Zorgen om afkoelende economie en groot aanbod door veilingen hielden de prijs laag.

Termijncontracten voor elektriciteit zijn in september wederom gedaald, een daling die in de tweede helft van de maand in een stroomversnelling kwam. De Nederlandse markt volgde daarmee de Duitse markt waar opzienbarende laagterecords werden gerealiseerd met prijzen voor basislastcontracten structureel beneden 29 EUR/MWh. De Nederlandse prijzen liggen pakweg zo’n 5 EUR/MWh hoger met als uitzondering 2016, dat met ongeveer 36,7 EUR/MWh pakweg 7 EUR/MWh duurder is dan in Duitsland.

Op de spotmarkt werd begin september duidelijk dat de dynamische prijsafhankelijke toewijzing van cross border transportcapaciteit niet zaligmakend is. Bij harde wind kan Duitsland door deze flow based allocatie meer elektriciteit exporteren, wat de marktprijzen flink stut. Echter, voor zondag 6 september werd pas vrij laat harde wind voorspeld. Op de Duitse dagvooruit daalde de prijs voor de middaguren van 6 september tot gemiddeld zo’n min 10 EUR/MWh, op de intraday gold die prijs zelfs voor de hele piek.

Net als elektriciteit daalden ook de prijzen voor gas in september. Ruime aanvoer en relatief hoge temperaturen worden aangedragen als oorzaak. Opmerkelijk in de prijsbewegingen is dat er niet of nauwelijks nog sprake is van prijsverschil tussen de leveringsjaren 2017 en 2018.

 
Bron: Ice-Endex

[1] Een publieke netbeheerder mag niet in groepsverband (=holding) verbonden zijn met bedrijven die zich bezig houden met productie en/of handel in elektriciteit en/of gas. Derhalve zijn netbeheerders Liander en Enexis in 2008, respectievelijk 2009, afgesplitst van energieleveranciers Nuon, respectievelijk Essent.

[2]   Morgan Stanley was in Nederland een van de grotere spelers op de groothandelsmarkt en bezat tot 2012 zelfs twee kleine elektriciteitscentrales.

[3]  Bij het bepalen van de reservefactoren rekent TenneT meestal slechts op 20% van het opgesteld vermogen aan ‘stromingsbronnen’.

[4]   Omdat in België kerncentrales stil staan kan het voorkomen dat zich een tekort aan elektriciteit voordoet zelfs in de situatie dat alle importcapaciteit volledig wordt benut.

[5]   De uitspraak is gedaan ‘uit voorraad’. Dat houdt in dat in hoger beroep gaan geen opschortende werking heeft. De uitspraak is dus gewoon van kracht.



Dit vind je misschien ook interessant….