Gazprom Energy Nieuwsbrief juli 2016


Nieuws over de energiemarkt lees je in de Gazprom Energy Nieuwsbrief.

Brexit bedreigt de versterking van emissiehandel

Het Verenigd Koninkrijk is van plan om uit de EU te treden. Daarmee verliest de EU een lidstaat met een sterke oriëntatie op handel en marktwerking. Voor wat betreft energie raakt dat vooral het EU systeem van verhandelbare emissierechten. Dit zogenaamde ETS systeem is in potentie een krachtig instrument om de uitstoot van broeikasgassen in de EU terug te dringen. De goede werking is echter afhankelijk van de politieke wil om de markt qua hoeveelheid uitstootrechten kort te houden en daarmee de marktprijs hoog. Die politieke wil leek in het Verenigd Koninkrijk aanwezig, zoals blijkt uit de Britse Klimaatwet en een wettelijk mechanisme voor een CO2 bodemprijs. Het aangekondigde vertrek dwingt waarschijnlijk zonder meer tot aanpassing van het ETS, aanpassingen waarbij de Britse focus op handel waarschijnlijk gemist zal worden. Zelfs al is het moment van vertrek nog ver weg, de marktprijzen reageren daar nu al op.

Door diverse oorzaken maakt ETS de beloften vooralsnog niet waar. Zo liep door de economische crisis de CO2 uitstoot sneller terug dan waar ETS op mikte. Daardoor is een ‘overschot’ aan emissierechten ontstaan met lage marktprijzen als gevolg. Dat effect wordt versterkt door de nadruk die in de EU wordt gelegd op het opwekken van duurzame energie. Omdat het aantal beschikbare rechten niet wordt gecorrigeerd voor de groei van duurzame energie, betekent die groei dat er meer emissierechten beschikbaar zijn voor de meer vervuilende vormen van energieopwekking.

De voor de hand liggende oplossing is het verminderen van beschikbare emissierechten maar de praktijk is weerbarstig. Die praktijk is dat tussen lidstaten en zelfs tussen regio’s welvaart en CO2-intensiviteit van de economieën behoorlijk uit elkaar lopen. Het Britse enthousiasme voor bodemprijzen in de CO2 handel wordt daarom niet gedeeld door de minder welvarende en kolenintensievere lidstaten. De weerbarstige praktijk is ook dat de besluitvorming binnen de EU lidstaten veel ruimte laat om op te komen voor het eigen belang. Dat alles maakt dat ‘Brussel’ nauwelijks bij machte is om het plafond voor emissierechten voldoende te verlagen.

Om de impasse rond de hervorming van het ETS te doorbreken heeft het Europese Parlement een speciale rapporteur hiervoor aangesteld, de Schotse conservatief Ian Duncan. Vanwege de keuze voor Brexit heeft Duncan echter zijn ontslag aangeboden. Het is nog niet duidelijk of dat ontslag wordt. Tal van partijen vrezen namelijk dat Duncan dan zal worden opgevolgd door een steenkool-georiënteerde collega uit zijn kleine ECR-fractie in het Europese Parlement.

Green Deals, nuttig maar overheid voorziet niet in nieuw budget

EZ heeft de Tweede Kamer geïnformeerd dat Green Deals succesvol zijn. Er worden aansprekende resultaten geboekt maar de kwantitatieve effecten zijn lastig te meten. Dat blijkt uit evaluaties die EZ heeft laten uitvoeren. De onderzoekers doen ook diverse aanbevelingen om de Green Deal-aanpak verder te ontwikkelen. Dat betreft bijvoorbeeld het toegankelijker maken van Green Deals voor initiatieven vanuit de samenleving. EZ wil deze aanbevelingen overnemen. Echter, EZ voorziet niet in extra budget voor thema energie Green Deals.

In 2011 introduceerde de overheid ‘Green Deals” als instrument om groene economische groei te bevorderen. Overheden, private partijen en maatschappelijke organisaties maakten sindsdien 131 afspraken om samen bepaalde groene doelen te

bereiken[1]. De deals dragen onder andere bij aan kennisuitwisseling, netwerkvorming, slechten van barrières en versnellen van innovatie. De Rijksoverheid ondersteunt deals vooral met bieden van een helpende hand. Voor het ondersteunen van business cases in deals over energie stelde EZ wel een budget van ongeveer 60 miljoen Euro beschikbaar. Tot en met 2015 is al zo’n 44 miljoen Euro van dat budget gespendeerd.

[1]   Zie www.greendeals.nl voor een overzicht van deals en resultaten

Energiedialoog levert interessante toekomstverkenningen op

De afgelopen maanden hebben ruim 140 bijeenkomsten plaatsgevonden in het kader van de zogenaamde Energiedialoog. Volgens de organisatoren hebben duizenden Nederlanders gediscussieerd over de vraag hoe de energievoorziening kan worden verduurzaamd. Naast tal van verslagen heeft de dialoog ook diverse interessante toekomstverkenningen opgeleverd. Een voorbeeld daarvan is Gasunie’s Verkenning 2050.  In deze verkenning onderzoekt Gasunie welke bijdrage de gassector kan leveren. Naast de voor de hand liggende mogelijkheid om aardgas te zijner tijd deels te vervangen door hernieuwbaar gas, identificeert Gasunie ook leveren van flexibiliteit en opslaan van CO2 in lege gasvelden als bijdrage aan de energietransitie. Gasunie kwantificeert deze bijdrage, met de nodige slagen om de arm, voor de steekjaren 2030 en 2050.

In de verkenning produceren windturbines en zonnepanelen in het Nederland van 2050 bijna 200 TWh elektriciteit. Ruim 1/3e daarvan wordt geabsorbeerd als zijnde overschot-elektriciteit door Power to Gas (35 TWh/jr), Power to Heat (25 TWh/jr) en accu’s (10 TWh/jr).  Power to Heat, oftewel het rechtstreeks produceren van warmte met behulp van elektriciteit, is in de visie van Gasunie relatief duur omdat het verzwaringen van regionale elektriciteitsnetten vereist. Een onmiskenbaar voordeel van (aard)gas is namelijk dat het transport ervan vele malen goedkoper is dan het transport van elektriciteit.

Marktprijzen

De maand juni begon met een aanzienlijke prijsstijging voor olie. Bosbranden in Canada en lage voorraden in de US dreven prijzen in de eerste dagen van juni op. Fundamenteel was er echter niets veranderd in de oliemarkt, waardoor de prijzen in de tweede week van juni hard daalden tot 47 USD/bbl. Nervositeit voor het Brexit referendum en uitlatingen van IEA over stabilisering van de verhouding tussen vraag en aanbod deden het sentiment weer omslaan. De uitslag en naweeën van dat referendum zorgden voor een herhaling van het op en neer patroon: een scherpe daling na bekend worden van de wens tot uitreding, gevolgd door een opleving omdat Brexit pas op langere termijn werkelijk effect heeft op de mondiale economie. De maand juni werd afgesloten met prijzen rond de 50 USD/bbl.

Gedurende het grootste deel van juni stegen prijzen voor steenkool gestaag. Dat werd mede ingegeven door productie- en exportbeperkingen in China. Brexit deed de prijzen echter fors dalen, met slechts een geringe opleving voor cal 2017 leveringen eind juni. De maand werd afgesloten met prijzen rond 54 USD/ton.

Gedurende juni schommelden de prijzen voor emissierechten rond de 6 EUR/ton. Brexit raakte emissiehandel echter fors. Handel in emissierechten is namelijk een markt gecreëerd door de politiek met het Verenigd Koninkrijk als belangrijke supporter. Het aangekondigde vertrek brengt zodoende ook emissiehandel in gevaar, een angst die zich direct vertaalde in lagere prijzen. De maand juni werd afgesloten met prijzen rond 4,50 EUR/ton.

Elektriciteitsprijzen volgden in grote lijnen de prijsontwikkeling van steenkool: stijgend gedurende de maand juni tot op 23 juni de Brexit nervositeit toesloeg en een dalende trend inzette. Desondanks werd de maand juni met prijzen rond 32 EUR/MWh voor basislast Cal 17 op een beduidend hoger niveau afgesloten dan de 30 EUR/MWh waarmee de maand begonnen was.

De Nederlandse gasmarkt stond vooral in het teken van de discussie rond gaswinning in het algemeen en het Groningen-plafond in het bijzonder. De beperking van de productie werkt daarbij prijsopdrijvend.  Daarnaast speelde onvermijdelijk mee dat het Verenigd Koninkrijk als gasgrootverbruiker mogelijk de EU gaat verlaten. Vanwege de negatieve invloed die Brexit uitoefent op de Britste economie heeft de keuze voor het vertrek een prijsdrukkend effect. Echter, in lijn met de prijsontwikkeling van olie, zal Brexit de vraag niet onmiddellijk drukken, een besef dat ruimte bood voor een stijging van de gasprijs nadat Brexit  aanvankelijke voor een scherpe daling had gezorgd.

 

 

 Bron: Ice-Endex

Gazprom Energy op LinkedIn

Wist u dat u ons ook kunt volgen via LinkedIn? Via de pagina van Gazprom Energy kunt u op de hoogte blijven van de laatse nieuwtjes, zoals vacatures en nieuwsberichten.