Gazprom Energy Nieuwsbrief september 2015

10 september 2015

Het laatste nieuws over de energiemarkt leest u in de Gazprom Energy Nieuwsbrief van september 2015.

Nederland schakelt pas vanaf 2030 over op hoogcalorisch gas

De productie van Groningengas daalt snel, maar apparatuur ontworpen voor het gebruik van dat gas hoeft voorlopig niet vervangen te worden. Daarover zijn afspraken gemaakt tussen overheden in binnen- en buitenland, gastransporteur GTS en de verkoper/exporteur van het Groningengas, Gasterra. Overeengekomen is dat het laagcalorisch gas geleidelijk uitgefaseerd wordt en dat begonnen wordt waar dat het snelst en goedkoopst gearrangeerd kan worden: Duitsland in de periode 2020-2030 en België in de periode 2024-2030. Nederland hoeft zodoende pas in 2030 te beginnen met de uitfasering. Het Groningenveld is bij uitstek de bron van het gas waarvoor apparatuur in Nederland is ontworpen. Op een handjevol grootverbruikers na, draait Nederland op het zogenaamde laagcalorische gas. De productie uit Groningen gaat echter fors omlaag en internationaal verhandeld gas heeft een hogere energiedichtheid dan het Groningengas. De energiedichtheid van dit internationale gas moet worden verlaagd om het te kunnen gebruiken in apparatuur ontworpen voor Groningengas. Dat gebeurt door inerte stikstof in het aardgas te injecteren. Dat vergt echter kostbare voorzieningen en ook de stikstof zelf kost veel geld. Het alternatief, vervangen van alle apparatuur die niet overweg kan met hoogcalorisch gas, is helaas ook kostbaar. Bovendien verliest het Groningenveld zijn waarde als er geen markt meer is voor laagcalorisch gas. Een verstandige uitfasering van het laagcalorische gas is daarom precies wat de betrokkenen beogen.

Groen licht voor overname BG door Shell

Van de Europese Commissie mag Shell het Britse gasbedrijf BG overnemen. In april dit jaar kondigde Shell aan gasproducent BG voor 64,3 miljard Euro te willen overnemen. Gepland moment van overname is begin volgend jaar. Amerikaanse en Braziliaanse (1) toezichthouders hebben al groen licht gegeven voor de overname. Shell moet echter nog tot 17 september wachten op een oordeel van de Australische autoriteiten. De Australische toezichthouder ACCC wil eerst weten welk effect de acquisitie kan hebben op de concurrentie en prijzen in de Australische gasmarkt. De Australische autoriteiten zijn namelijk niet tevreden met het functioneren van de gasmarkt en onderzoeken mogelijkheden tot herstructurering(2). [1] BG is in Brazilië een belangrijke gasproducent [2] De autoriteiten in Oost Australië kijken bij die herstructurering onder andere naar de opzet van gasmarkten in Europa, waaronder Nederland. (link naar rapporten)

In Groot-Brittannië komt het kolentijdperk tot een einde

In Groot-Brittannië kondigt de ene na de andere elektriciteitsproducent de sluiting van kolencentrales aan. De hoge kosten die exploitanten van kolencentrales moeten maken om aan de EU milieustandaarden te voldoen, zijn daar mede de oorzaak van (1). Ook de forse daling van elektriciteitsprijzen en verhoging van de Britse CO2 belasting naar 18,08 GBP/ton (ongeveer 25 EUR/ton CO2) draagt er sterk aan bij dat kolencentrales worden gesloten. De sluiting van de 2000 MW kolencentrale Ferrybridge, operationeel sinds 1966, werd al in mei van dit jaar aangekondigd. Enkele weken terug werd de beoogde sluiting van de 2400 MW centrale Longannet (Schotland) bekend gemaakt. Die centrale is sinds 1973 in bedrijf. Afgelopen week volgde de aankondiging van de sluiting van de 2000 MW kolencentrale Eggborough, die al 53 jaar in bedrijf is. Deze drie centrales gaan in maart 2016 dicht. Om sluiting te voorkomen proberen veel exploitanten van kolencentrales geheel of gedeeltelijk over te stappen op biomassa. De 4000 MW centrale Drax is daar een voorbeeld van (2). Twee eenheden van deze centrale draaien geheel op biomassa, de derde eenheid grotendeels en de exploitant beraad zich nog over de overgang van de vierde eenheid. Wat Drax wel lukte, liep fout voor Eggborough. Een afgewezen aanvraag voor subsidie om kolen te vervangen door biomassa luidde het begin van het einde in. Volgens de Britse regering tasten de sluitingen de voorzieningszekerheid niet aan. Analisten delen het optimisme van de regering niet. In de winter van 2016/2017 komt het totale opgestelde vermogen van centrales uit op 53 GW terwijl de piekvraag rond de 56 GW ligt. Dat maakt de UK afhankelijk van zon, wind en import van elektriciteit, onder andere via de Britned kabel. 1. Bij diverse Britse kolencentrales is slechts de helft van de eenheden voorzien van rookgasontzwaveling. Ter vergelijk, Nederland stelt al sinds begin jaren negentig zeer hoge eisen aan rookgasontzwaveling. 2. Drax, Eggborough en Ferrybridge (samen 8000 MW) werden oorspronkelijk met 10 mln tot 12 mln ton kolen per jaar gevoed uit het zg. Selby coalfield en samen de Aire Valley power stations genoemd.

Steenkoolverbruik in Nederland fors gestegen

Uit de onlangs door het CBS gepubliceerde steenkoolbalans blijkt dat het verbruik van steenkool door elektriciteitscentrales van mei 2014 op mei 2015 met ruim 50% is gestegen naar 1,1 mln ton/maand. Die stijging lag voor de hand omdat de elektriciteitsproducenten bezig zijn om 5000 MW nieuw kolenvermogen in bedrijf te nemen. Tegenover het in bedrijf nemen van nieuwe centrales staat dat oude kolencentrales pas in 2016 of 2017 hoeven te sluiten. Bovendien is de verwachting dat de nieuwe kolencentrales voor een belangrijk deel op biomassa gaan draaien, maar subsidies daarvoor zijn nog niet toegekend.

Marktprijzen

Na een forse daling van de olieprijzen in de laatste week van augustus sloeg de richting om. De prijzen stegen weer en bevonden zich eind augustus /begin september weer op de niveaus ’s van het begin van de maand: ongeveer 48 $/bbl voor Brent. Opmerkelijk is dat de Amerikaanse WTI plots een hogere prijsvolatiliteit laat zien dan Brent. Lag de prijs voor WTI in de afgelopen maanden vrij stabiel, zo’n 4 $/bbl lager dan Brent, eind augustus was WTI kortstondig zelfs duurder dan Brent.

In lijn met de olieprijzen gingen eind augustus/begin september ook de kolenprijzen weer iets omhoog, nadat de eerste drie weken van augustus een geleidelijke daling was te zien. Wel steeg het gat tussen de relatief dure, korte termijn levering voor de komende (winter)maanden (ruim 54 $/ton) en de prijs voor cal 16 (ongeveer 52,5 $/ton).

De prijzen voor emissierechten zijn in de eerste helft van augustus tot ‘recordhoogte’ gestegen. Speculatie op de relatief kleine markt voor uitstootrechten lijkt aan die stijging ten grondslag te liggen. Halverwege de maand werd een plateau bereikt en vervolgens begon een geleidelijke daling. In lijn met de olieprijzen steeg de prijs voor emissierechten eind augustus/begin september weer enigszins.

Termijncontracten voor elektriciteit zijn in augustus weer iets gedaald. De aanstaande winterkwartalen liggen nog rond de 40 EUR/MWh voor basislast maar verder in de toekomst zijn de prijzen beduidend lager. Zo zakte basislast cal 16 tot beneden 38 EUR/MWh en basislast cal 18 zelfs tot beneden 36 EUR/MWh.

Ook de gasmarkt volgde in augustus in grote lijnen de trends van de oliemarkt. Pessimisme over de wereldeconomie, maar ook grote toestroom van LNG naar met name Groot-Brittannië, zorgde voor een daling waarop een correctie volgde. Die correctie vond steun in relatief hoge gasvraag in Italië en problemen met gasaanvoer vanuit Noorwegen naar België. Dat gaf de dag vooruitmarkt een opkikker en dat sentiment sijpelde ook door naar de termijnmarkt. 

ttf bij nieuwsbrief september 2015

Bron: Ice-Endex


Deel dit