Gazprom Energy Nieuwsbrief september 2016


Wat is er allemaal gebeurd op de energiemarkt? Lees het in onze nieuwsbrief.

Power to heat kan belangrijke bijdrage leveren aan benodigde flexibiliteit

Uit een onderzoek, uitgevoerd in opdracht van EZ, blijkt dat power to heat een zeer behoorlijke bijdrage kan leveren aan flexibiliteit in de vraag naar elektriciteit. Ongeveer 4500 MW elektriciteit kan worden gebruikt voor lage temperatuur verwarming in de tuinbouw en industrie. Dat is vooral interessant tijdens kwartieren of uren met (extreem) lage elektriciteitsprijzen. Zodra de kosten van elektriciteit voor de verbruiker lager zijn dan de kosten van gas, zou op elektriciteit overgeschakeld kunnen worden. De warmtevraag kan op deze manier worden benut om overschotten aan elektriciteit nuttig toe te passen.

Power to heat komt echter niet van de grond, omdat elektriciteit voor verbruikers duur blijft, zelfs bij hele lage marktprijzen, De onderzoekers geven aan dat dat vooral komt door de systematiek van transporttarieven. Een extra beslag op transportcapaciteit, ook als dat plaatsvindt tijdens daluren, is duur voor de gebruiker. Te duur om van gelegenheden met lage elektriciteitsprijzen gebruik te maken.

De netbeheerders zijn zich bewust van het feit dat de transporttarieven het absorberen van overschotten in de weg staan. Er wordt momenteel gewerkt aan een aanpassing van de tarievencode elektriciteit, aangevoerd door

Westland Infra. Het is de bedoeling om, net als bij aardgas, de netbeheerders de mogelijkheid te geven om afschakelbaar elektriciteitstransport aan te bieden tegen lagere tarieven dan voor reguliere capaciteit. Door een sturingssignaal worden de gebruikers dan op de hoogte gehouden of de goedkope capaciteit wel of niet beschikbaar is. De netbeheerders streven naar een introductie begin volgend jaar, maar of dat gehaald gaat worden, is nog niet duidelijk.

Kabinetsreactie op toename import Russisch gas: risico’s zijn beperkt

In april berichtte het CBS dat het verminderen van de gasproductie in Groningen heeft geleid tot een toename van de import van gas. De Tweede Kamer wilde daar meer over weten en vooral over de toename van import van gas uit Rusland. In reactie daarop heeft de regering pas geleden in een Kamerbrief uiteen gezet hoe het kabinet tegen de energierelatie met Rusland aankijkt. Daarin benadrukt het kabinet dat energievoorzieningszekerheid veelal een Europese en internationale kwestie is. Ook benadrukt het kabinet dat Rusland zelf ook sterk afhankelijk is van de export van olie en gas. Deze export is goed voor ongeveer 50% van de Russische staatsinkomsten. Bij die export speelt Nederland overigens als doorvoerland een belangrijke rol.

In 2015 consumeerde de EU pakweg 426 miljard m3 gas waarvan zo’n 25% afkomstig was uit Rusland.

Door de interne markt voor aardgas is het lastiger om specifieke percentages per lidstaat te bepalen. Zo bedroeg het aandeel Russisch gas in de Nederlandse fysieke gashandel in 2015 minder dan 10%. Daarbij tekent het kabinet aan dat het aandeel in het binnenlandse verbruik nog lager is. Een deel van de fysieke leveringen op TTF wordt namelijk geëxporteerd. Daarentegen zal in het oosten van de EU het percentage Russisch gas beduidend hoger zijn dan het EU gemiddelde van 25%.  Het kabinet steunt de Europese Commissie bij het streven naar een Energie Unie. Onder andere door werk te maken van het verminderen van de energievraag en het CO2-vrij maken van de EU-energiemix, zal ook de afhankelijkheid van energieleveranciers van buiten de EU afnemen.

Shell wil productie Gronings gas overeind houden

Shell roept de Tweede Kamer op zo goed mogelijk gebruik te blijven maken van de resterende gasvoorraden in Nederland. Dat blijkt uit het position paper, gepubliceerd ten behoeve van een rondetafelgesprek[1] in de Kamer. In het document wijst Shell erop dat ook bij lagere productieniveaus dan voorheen, forse investeringen nodig blijven om de gaswinning mogelijk te maken. Omdat die investeringen niet binnen één of twee jaar terug zijn te verdienen, pleit Shell voor een stabiel investeringsklimaat, met inachtneming van de belangen van de lokale bevolking.

Zo’n stabiel investeringsklimaat is ook belangrijk voor de  Nederlandse samenleving. De resterende Groningse gasvoorraden zijn nog vele miljarden Euro’s waard, geld dat in de vorm van de zogenaamde gasbaten[2] voor het overgrote deel aan de overheid toevalt. De overheid kan dat geld goed gebruiken om de kosten van de energietransitie te dekken, aldus Shell.

[1] Gepland op 8 september 2016
[2] Uit diverse overheidsdocumenten is op te maken dat ongeveer 85% van de winst die verkoop van Gronings gas oplevert, toevalt aan de overheid. Shell en ExxonMobile delen de overige 15%.

Pegas scoort record in gashandel

De pan-Europese gasbeurs Pegas verhandelde in augustus 125 TWh. Dat is 90% meer dan een jaar eerder. Handel in contracten met TTF als leveringspunt droeg aanzienlijk bij aan dat record. Aan derivaten werd zo’n 75 TWh verhandeld, waarvan zo’n 62 TWh als TTF future. Op de spotmarkt werd zo’n 50 TWh verhandeld waarvan ruim 18 TWh TTF als leveringspunt had. Dat is het drievoudige van het TTF spotvolume dat Pegas een jaar eerder verhandelde.

Marktprijzen

De olieprijzen gingen in de eerste helft van augustus fors omhoog. Brent bereikte een prijs boven 51 USD/bbl, WTI kwam tot boven 49 USD/bbl. De verwachting dat de productie van olie teruggeschroefd zou worden, gaf de prijzen vleugels. OPEC werkt aan een afspraak tussen producenten, maar of dat tot het gewenste resultaat zal leiden is afwachten. Twijfel over zo’n deal veroorzaakte een daling van de prijzen. Ondanks die daling eindigt de maand augustus met prijzen tegen de 47 USD/bbl voor Brent. Dat is pakweg 5 USD/bbl hoger dan aan het begin van de maand.

De prijzen voor steenkool vertoonden in augustus een grillig verloop. Een scherpe daling werd gevolgd door een sterke stijging. Die stijging werd toegeschreven aan de stijging van olieprijzen, net als de daaropvolgende daling die halverwege augustus inzette. Daarna gingen de kolenprijzen weer hun eigen weg. Arbeidsonrust in India raakt de kolenproductie, met een stijging van de wereldmarktprijzen tot gevolg. De maand augustus werd afgesloten op een niveau van 58 USD/ton voor levering Cal 17. Prijzen voor kwartaal 4 2016 liggen met 62 USD/ton ongeveer 4 USD/ton hoger dan voor Cal 17.

Net als in juli schommelden de prijzen voor emissierechten in augustus tussen 4,40 en 4,95 EUR/ton. De maand werd afgesloten op een relatief laag niveau, net beneden 4,50 EUR/ton. Het relatief stabiele patroon werd in de eerste dagen van september doorbroken met een forse prijsdaling tot beneden 4,10 EUR/ton.

Elektriciteitsprijzen vertoonden in augustus een glijvlucht omlaag met een landing aan het einde van de maand. Voor basislast 2017 daalde de prijs tot zo’n 31 EUR/MWh. Kwartaal 4 2016 levering is met zo’n 33 EUR/MWh net wat duurder dan Cal 17.

In de gasmarkt staan de vooral de korte termijn prijzen zoals dag-vooruit en maand-vooruit zwaar onder druk. Van ongeveer 14 EUR/MWh aan het begin van de maand, daalden die prijzen tot beneden 11 EUR/MWh op 19 augustus om vervolgens weer iets te stijgen tot rond 11,50 EUR/MWh.  De prijzen voor producten als kwartaal 4 en Cal 17 daalden in augustus licht tot zo’n 15 EUR/MWh.

 
Bron: Ice-Endex